Kute czy odlewane?

Dzisiejsi producenci kijów golfowych prześcigają się w wymyślaniu i  wypuszczaniu na rynek dziesiątek bardziej lub mniej rewolucyjnych technologii. Część z nich rzeczywiście zmieniła charakter golfa i przyczyniła się do zmian w niektórych regułach (na przykład wprowadzenie na rynek kijów typu rescue, zastosowanie materiałów o znacznym współczynniku transferu energii czy wreszcie projektowanie kijów  z ogromnym momentem bezwładności).

Jednak zasadniczą kwestią, mającą wpływ na dobór kijów, szczególnie ironów, jest to czy są one wykonane w technologii odlewania (ang. cast) czy są wykuwane (forged).
Poniższe opracowanie przybliża różnice pomiędzy tymi dwoma technikami wytwarzania oraz analizuje mocne i słabe strony tak wykonanych kijów.


Jakie są fundamentalne różnice pomiędzy kijami kutymi a odlewanymi?

Proces odlewania można porównać do robienia kostek lodu w zamrażarce - jego istotą jest stworzenie stałego, twardego przedmiotu z cieczy, dzięki zastosowaniu formy. Irony odlewane są właśnie z ciekłej stali, najczęściej jej nierdzewnej odmiany. Stal roztapia się w wysokiej temperaturze a następnie jest wtłaczana do ceramicznej formy. Po ostygnięciu, forma jest rozbijana a łopatka kija wyciągana do dalszej obróbki.

Do wytwarzania kijów kutych używa się jednego tylko kawałka metalu. Wyroby najlepszych producentów wytwarzane są z miękkich odmian stali, ze sztabek o wymiarach około 1 x 10 cali. Metal jest rozgrzewany do czerwoności, ale nie roztapiany, a następnie obrabiany mechanicznym młotem, aż do uzyskania projektowanego kształtu główki.

Odlewanie kijów golfowych          Kucie kijów golfowych

 

 

 


 

Masowa produkcja odlewanych główek kijów                                                                                                                           Proces wykuwania główek


Dlaczego do wyrobu najlepszych modeli kijów używana jest technika kucia?
Wykuwanie główek z jednego kawałka metalu, nadaje wyższą jakość stali w finalnym produkcie. Odlewanie jest bardziej opłacalną ekonomicznie metodą, stąd wykorzystywane jest w masowej produkcji. Główną wadą odlewania jest to, że zawsze przy stygnięciu, w strukturze metalu pozostają drobne bąbelki powietrza. Są one uwięzione na stałe i nie można ich w żaden sposób usunąć, jeśli główka już zastygła w formie. Wracając do przykładu z kostką lodu - to samo dzieje się w tym przypadku, niezależnie jak ostrożnie nalewasz wody do formy, zawsze pozostają bąbelki. W skrajnych przypadkach złego wykonania, owe bąbelki mogą sprawić, że nawet dwa identyczne uderzenia będą miały inną trajektorię, odległość itd. W najlepszym razie kije odlewane przy uderzeniu wydają się jakby twardsze, pozbawione optymalnej kontroli nad piłką.

Czy średniozaawansowany gracz jest w stanie wyczuć te różnice?
Prawdopodobnie nie, jeśli nigdy wcześniej nie uderzał kijami kutymi. Ale nawet przy kilku uderzeniach wykonanych kijami kutymi, bez uwięzionych drobin powietrza, da się odczuć różnicę - kije kute wydają się bardziej miękkie oraz zwarte. Im lepszy golfista, tym szybciej wyczuje różnicę.

Dlaczego kije kute brzmią przy uderzeniu inaczej niż odlewane?
Bąbelki w kijach odlewanych oddziałują na drgania powietrza, co powoduje inne wrażenia dźwiękowe. Można to przedstawić na kolejnym przykładzie. Wystarczy napełnić dwie szklanki wodą - jedną gazowaną a drugą niegazowaną - a następnie uderzyć w nie na przykład długopisem. Szklanka z wodą gazowaną wyda głuchy dźwięk, podczas gdy ta napełniona wodą bez gazu będzie powodować dłuższy, głębszy odgłos. Bąbelki powietrza pochłaniają bowiem wibracje fali dźwiękowej.
Podobnie jest z kijami golfowymi. Główki odlewane powodują przytłumiony dźwięk, ponieważ uwięzione są w nich drobiny powietrza. Z kolei główki kute wydają dłuższy dźwięk przy kontakcie z piłką, dając nie tylko wrażenia 'estetyczne', ale także realną informację co do poprawności uderzenia.

Bąbelki powietrza w kijach golfowych
Drobiny powietrza uwięzione w strukturze stali odlewanej

Dlaczego kije odlewane wykonane są głównie ze stali nierdzewnej, a kute ze stali węglowej?
Stali węglowej technicznie można by używać także do odlewania kijów. Jednak roztopieniu i powtórnym okrzepnięciu, staje się ona zbyt miękka, zbyt lepka, żeby być wykorzystaną do produkcji główek. Ponadto stal węglowa nie układa się tak dobrze w formach, przez co niemożliwe jest wykonywanie bardziej zaawansowanych form główek tą techniką. Rozgrzana stal nierdzewna jest bardziej ciekła i doskonale wpasowuje się w szczeliny formy odlewniczej. Dodatkowo stal nierdzewna, szczególnie najpopularniejsza odmiana 17-4, jest nawet do dwóch razy bardziej wytrzymała niż stal węglowa. Ta wytrzymałość ma swoje zalety przy projektowaniu bardziej wyszukanych kształtów główek. Można w ten sposób odlać cieńsze ścianki na licu kija oraz powszechnie używane już dziś "szczeliny" w tylnej części główki (kije cavity back). Jednakże twardość w znacznym stopniu utrudnia obróbkę - kije odlewane mają tendencję do pękania, kiedy próbuje się za bardzo zmieniać ich charakterystykę (np. nadmiernie zmieniając loft czy lie główki podczas custom fittingu).

Co oznaczają określenia typu stal 1025 i jakie znaczenie ma jej użycie do produkcji kijów?
Stal 1025 oznacza, że w stopie jest 0,25% węgla. Węgiel nadaje stopowi większą twardość. Jeśli zawartość węgla wzrasta do ponad 1%, to stop staje się twardy, ale równocześnie bardziej kruchy. Z kolei zawartość węgla poniżej 0,1% sprawia, że stal jest zbyt miękka i mogłaby się odkształcić podczas zwykłego uderzenia. Zawartość węgla na poziomie 0,25% jest uważana za bardzo dobrej jakości stop do produkcji wysokiej jakości główek.

Czy to prawda, że kije kute z czasem rdzewieją?
Nie do końca - w dużej mierze zależy to od użytego materiału. Jednak wiele rodzajów kijów kutych rdzewieje po stałym kontakcie z wilgocią. Chromowanie zapobiega temu procesowi, ale tak czy inaczej drobiny wody penetrują drobne rysy na główkach powstałe od uderzeń w ziemie, piasek itd.
Aby przez długi czas zapobiec problemowi rdzewienia, najlepiej utrzymywać swoje kija w suchym miejscu, wyczyszczone po każdej rundzie i ze ZDJĘTYMI headcoverami. Pomaga także użycie popularnych preparatów typu WD40.
Rdzewienie kijów kutych jest swego rodzaju ceną, za jakość gry jaką oferują. Jeśli decydujesz się na zakup kijów z główkami kutymi, to musisz nieco bardziej one dbać, aby służyły tak samo długo jak te wykonane ze stali nierdzewnej.

Materiał pochodzi ze strony Mizuno Golf.
Tłumaczenie na polski: Michał Bajerski. Wykorzystywanie tekstu w języku polskim bez zgody autora jest zabronione.

O sklepie Bogigolf

BogiGolf.com.pl - sklep dla pasjonatów golfa. Na polskim rynku działamy od 2004 roku, oferując szeroki wybór sprzętu golfowego rozmaitych marek. W naszej ofercie znajdą Państwo m.in.: kompletne zestawy golfowe, wózki, kije golfowe, irony, drivery, woody, puttery, torby, odzież, akcesoria golfowe i piłeczki. Zapraszamy do zakupów.

Kontakt

Zamówienia online #1: 512-339-383
Zamówienia online #2: 517-869-014
Informacja o produktach: 512-325-545
Fitting i kije golfowe: 509-247-368
kontakt@bogigolf.com.pl

Facebook